Gołąb czarny (Columba janthina) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Występuje na wyspach Morza Wschodniochińskiego. To największy przedstawiciel rodzaju Columba. Gatunek najmniejszej troski.

Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisał Coenraad Jacob Temminck w 1830 na łamach Nouveau recueil de planches coloriées d'oiseaux. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Columba janthina, podtrzymywaną obecnie (2025) przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC). Do opisu dołączona była tablica barwna opatrzona numerem 503. Biała półobroża gołębia srebrnokryzego (C. jouyi) mogła wyewoluować jako cecha odróżniająca te ptaki od gołębi czarnych, które pojawiły się później i z większym sukcesem zasiedlały nowe tereny. Mogły zepchnąć gołębie srebrnokryze i bonińskie (C. versicolor), również wymarłe, na granice swoich nisz ekologicznych i zasięgu występowania.

Podgatunki i zasięg występowania IOC wyróżnia następujące podgatunki: C. j. janthina Temminck, 1830 – gołąb czarny – niewielkie wyspy na południowy zachód od wybrzeża Korei Południowej oraz u wybrzeża Japonii na południe po archipelag Riukiu oraz wysepki u wybrzeży Tajwanu C. j. nitens (Stejneger, 1887) – gołąb purpurowy – wyspy Ogasawara i Kazan C. j.