W czerwcu 1772 całe Braniewo zostało zajęte przez wojska pruskie, jako pierwsze miasto zależnych od Polski Prus Królewskich, czyli jeszcze przed oficjalnym zawarciem traktatu rozbiorowego z sierpnia tegoż roku. Z danych tzw. katastru fryderycjańskiego, sporządzonego przez władze pruskie jesienią 1772 roku, wiadomo, że Stare Miasto liczyło 207 dymów, a na przedmieściach 156 dymów, oraz 2871 mieszkańców. Natomiast Nowe Miasto liczyło 200 dymów i 1378 mieszkańcówMarian Biskup, Rozwój przestrzenny miasta Braniewa Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 1, 3-18 1959.
Jednym z pierwszych posunięć nowych władz było połączenie w 1773 roku obu miast w jeden organizm. Równocześnie została podjęta decyzja o otwarciu na stałe bram miejskich. Spowodowało to wyrównanie statusu społecznego, jak i stopniowe wyrównywanie statusu ekonomicznego mieszkańców mieszkających w obrębie Starego Miasta, mieszkańców z dotychczasowego Nowego Miasta oraz z przedmieść. Zniknął również średniowieczny podział mieszczan na posiadaczy dużego i małego obywatelstwa (Großbürger i Kleinbürger)Stanisław Achremczyk, Alojzy Szorc, Braniewo, Olsztyn 1995, s.196.