NadberezyńcyW pierwszym wydaniu powieść nosiła podtytuł Powieść w trzech tomach osnuta na tle prawdziwych wydarzeń oraz motto „Nie za burżujów idziemy”. W wydaniu z 2010 przywrócono podtytuł. – powieść Floriana Czarnyszewicza ukazująca losy mieszkańców polskich zaścianków zza Berezyny w latach 1911–1920 na tle wydarzeń historycznych. Po raz pierwszy ukazała się na emigracji w Buenos Aires w roku 1942. Dzieło było debiutem literackim pisarza, w którym zawarł on elementy własnej biografii.

Większa część powieści rozgrywa się w zaścianku Smolarnia, którego pierwowzorem była poszlachecka wieś Przesieka, leżąca koło Kliczewa na Białorusi, dziś już nieistniejąca miejscowość, w której dorastał autor.

Powieść Nadberezyńcy uważana jest za epopeję szlachty zagrodowej, zamieszkującej Kresy dawnej Rzeczypospolitej. Z tego względu zestawiana jest z Panem Tadeuszem, Trylogią czy Nad NiemnemDr hab. Kazimierz Maciąg „Kresy, Arkadia i Atlantyda: Nadberezyńcy Floriana Czarnyszewicza w kontekście tradycji literackiej”, [w:] „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego”, zeszyt 7/2012.Mariusz Cieślik Pan Tadeusz XX wieku, Newsweek Polska, 13.09.2010.Pan Tadeusz XX wieku, Polskie Radio, 16.08.2010..