W XIX wieku strategicznym kierunkiem ekspansji Imperium Rosyjskiego były Bałkany, a zamiarem likwidacja państwa tureckiego i uczynienie Morza Czarnego wewnętrznym morzem rosyjskim oraz uzyskanie swobodnego dostępu do cieśnin tureckich. Traktat adrianopolski zawarty 14 września 1829 po VIII wojnie rosyjsko-tureckiej potwierdzał m.in. prawo przepływu przez Bosfor i Dardanele dla rosyjskich statków handlowych i wszystkich państw zaprzyjaźnionych z Turcją. Jeszcze większy wpływ na cieśniny zyskała Rosja w wyniku podpisanego w 1833 r. traktatu Unkiar-Iskielessi, uzyskując prawo ich przekraczania przez rosyjskie okręty wojenne przy równoczesnym zobowiązaniu się Turcji do niewpuszczania na Morze Czarne okrętów obcych. Przywileje z niego wynikające Rosjanie utracili w wyniku podpisania konwencji londyńskiej w 1841. Podpisane przez Wielką Brytanię, Francję, Austrię, Prusy i Rosję porozumienie zamykało cieśniny tureckie dla wszelkich okrętów wojennych, co faworyzowało Brytyjczyków kosztem Imperium Rosyjskiego.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Cieśniny tureckie · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.