Waleria Żarnoch (ur. 21 listopada 1908 w Dąbrowach, zm. 14 kwietnia 1988 tamże) – polska śpiewaczka ludowa, poetka, gawędziarka, wycinankarka z kurpiowskiej Puszczy Zielonej, uważana jest za jedną z najwybitniejszych śpiewaczek w historii polskiej muzyki tradycyjnej.

Biografia Miejsce i data jej urodzenia były przedmiotem sporu. Henryk Dąbrowski oraz Stanisław Pajka podawali, że Waleria Markwas urodziła się 11 listopada 1908 w Wolkowych-Kolonia koło Zawodzia. Katarzyna Błońska podała 21 listopada 1908 i wieś Dąbrowy na pograniczu mazursko-kurpiowskim. Takie też informacje znajdziemy w najnowszym wydawnictwie na temat śpiewaczki i taka też jest data urodzin w akcie chrztu. Dąbrowski podał, że matka Walerii, Paulina z Majewskich, pochodziła z Grudziądza z rodziny o patriotycznych tradycjach, a ojciec Józef z Mazur. Osiedlili się na Kurpiach. Z kolei K. Błońska twierdziła, że rodzina Markwasów wywodziła się z Puszczy Kurpiowskiej, co jest prawdopodobne, bo matka Walerii znała pieśni kurpiowskie, a na weselach pełniła funkcję czepcarki, więc musiała cieszyć się autorytetem i raczej nie była osobą z zewnątrz. Waleria miała troje rodzeństwa: Józefa, Marię i przyrodniego brata Stanisława z drugiego małżeństwa matki. Wzrastała w patriotycznej i religijnej atmosferze.