Zbigniew Jerzy Nowak (ur. 7 lipca 1919 w Łodzi, zm. 17 maja 1993) – polski historyk literatury, badacz i edytor tekstów z XVIII i XIX wieku, profesor, pierwszy dziekan Wydziału Humanistycznego na Uniwersytecie Śląskim, żołnierz Armii Krajowej.
Życiorys Był synem Franciszka Nowaka, podinspektora Policji Państwowej, i Rozalii ze Świąteckich.
Po ukończeniu w 1937 r. Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu studiował filologię polską na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie (1937–1939). Przewodniczył w pracach Koła Naukowego Polonistów. Publikował w redagowanym przez studentów dodatku do wileńskich „Spraw Otwartych”. Wybuch wojny w 1939 r. przerwał studia. Pracował wówczas jako robotnik torfowy i budowlany w Wilnie. Podejrzany o działalność konspiracyjną kilka miesięcy spędził w litewskim areszcie śledczym. Kontynuował naukę na zajęciach tajnego seminarium Konrada Górskiego (1940 r.) oraz krótko studiował na wileńskim uniwersytecie litewsko-radzieckim (1941 r.). W marcu 1945 r. podjął przerwane studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując w 1949 r. tytuł magistra na podstawie pracy pt. Żołnierz w świecie poetyckim Mickiewicza, napisanej pod kierunkiem profesora Stanisława PigoniaZ. J. Nowak: Żołnierz w świecie poetyckim Mickiewicza. W: Adam Mickiewicz.