Operacja czelabińska – działania wojenne prowadzone przez 5 Armię Czerwoną przeciwko białej Armii Zachodniej, składowej Armii Rosyjskiej adm. Aleksandra Kołczaka (następnie przemianowanej na 3 Armię). Trwała w dniach 17 lipca – 4 sierpnia 1919 r. Operacja stanowiła dalszy ciąg kontrofensywy Frontu Wschodniego Armii Czerwonej. Obok operacji jekaterynburskiej, prowadzonej w dniach 5–20 lipca tego samego roku przez 2 i 3 Armię Czerwoną, miała na celu zmuszenie białych do opuszczenia Uralu.
Tło wydarzeń W połowie czerwca, po zdobyciu przez czerwonych Ufy, jednostki Armii Rosyjskiej adm. Aleksandra Kołczaka musiały wycofać się na przedpola UraluJ. Smele, Civil war..., s. 317.. Utrzymanie się na Uralu miało ogromne znaczenie dla Kołczaka, gdyż był to ostatni pozostający pod jego kontrolą obszar uprzemysłowionyE. Mawdsley, Wojna domowa..., s. 191–192.. 15 czerwca plenum Komitetu Centralnego WKP (b) opowiedziało się za dalszą ofensywą na kierunku wschodnim. W ciągu kolejnego miesiąca siły Frontu Wschodniego Armii Czerwonej odniosły kolejne sukcesy: 1 lipca 2 i 3 Armia zmusiły białą Armię Syberyjską do opuszczenia Permu i KunguruJ. Smele, Civil war..., s. 318., zaś 5 Armia zdobyła 13 lipca ważny ośrodek przemysłowy – Złatoust.