Miasto Prudnik rozwinęło się na południe od zamku. Warownię otoczono fosą wodną i murami obronnymi, zbudowanymi z kamieni szarogłazu, pozyskiwanego w kamieniołomach w niedalekich Górach Opawskich. Były one niezależne od obwarowań miejskich. Obronność zamku opierała się na stromiźnie lessowych zboczy doliny rzecznej, wzmocnionych murami oporowymi z łupków. Był on łatwo dostępny od strony miasta, przez co większość szykan obronnych wzniesiono w południowej części warowni.
Zamek w Prudniku był najdalej wysuniętym na północ bastionem Królestwa Czech. Stanowił ogniwo łańcucha pogranicznych obiektów obronnych, obejmującego także zamek na Zamkowej Górze, zamek Edelštejn koło Zlatych Hor, a także warownie w Dębowcu i na górze Okopowa. Prudnicki zamek był najważniejszą twierdzą na ziemi prudnickiej. Drugą pod względem ważności był zamek Gryżów w pobliskich Piorunkowicach.
Od XIV do XVI wieku Od 1337 zamek w Prudniku był własnością rodziny Piastów. W kolejnych latach jego właścicielami byli kolejno książęta niemodlińscy, opolscy, głogówecko-prudniccy, oleśniccy, i ponownie opolscy.