Aleksander Józef Szembek herbu własnego (ur. 28 lutego 1749, zm. 29 kwietnia 1803) – generał lejtnant wojsk rosyjskich od 1798 roku, generał major wojsk koronnych, generał adiutant królewski w 1773 roku, fligel adiutant królewski w 1766 roku, pułkownik wojsk koronnych w 1775 roku, starosta szczercowskiForma szczerczowski w PSB jest błędna, gdyż chodzi o Szczerców., wolnomularz.

Jedyny syn Franciszka Jakuba Szembeka i jego drugiej żony Marianny z Sułkowskich.

W młodości kształcił się za granicą. W 1767 roku przystąpił do konfederacji radomskiej. W czasie Sejmu Rozbiorowego wszedł jako komisarz ze stanu rycerskiego do asesorii koronnej, powołany do asesorii koronnej w 1775 roku. 14 grudnia 1776 roku objął funkcję pułkownika komenderującego w Regimencie Pieszym Ordynacji Rydzyńskiej nr 10 pod szefostwem Augusta Sułkowskiego.

W 1790 roku przeszedł na służbę rosyjską i w stopniu generała majora został dowódcą Nowogrodzkiego Pułku Muszkieterów Dywizji Jekatyrynosławskiej. Jako brygadier jazdy wojsk rosyjskich uczestniczył w kampanii przeciwko Rzeczypospolitej, w bitwie pod Zieleńcami, Dubienką i Markuszowem.