Nagroda fundacji śp. Probusa Barczewskiego – polska nagroda ustanowiona zapisem testamentowym przez Probusa Barczewskiego.
Roczne odsetki od kwoty 50 tys. zł przeznaczone były na nagrodę dla autora rozprawy z historii polskiej, napisanej po polsku, przez Polaka-katolika. Druga część nagrody miała przypaść za dzieło malarskie autorowi który również spełniał będzie podane warunki. Wykonawcą zapisu testamentowego została Akademia Umiejętności w Krakowie.
Laureatami nagrody ufundowanej przez Probusa Barczewskiego byli w poszczególnych latach:
+ Laureaci nagrody fundacji śp. Probusa Barczewskiego Rok Laureat Dzieło 1886 b.d. Jan Matejko Obraz "Wjazd Dziewicy Orleańskiej do Rouen” 1887 Adolf Pawiński "Dzieje Ziemi kujawskiej" Jacek Malczewski Obraz „Na etapie” 1888 Franciszek Piekosiński "O dynastycznym szlachty polskiej pochodzeniu";