W większości gier z serii akcja rozgrywa się w otwartym świecie z jednym lub kilkoma miastami.
Postać, którą kieruje gracz, nie rozwija się w standardowy dla gier fabularnych sposób. Umiejętności Łowcy określane są nie na podstawie atrybutów, ale poprzez sprzęt, jaki wybiera przed rozpoczęciem misji. Każda z gier ma ponad dziesięć archetypów broni, w tym miecz, topór i łuk, a każda z nich ma inne możliwości bojowe. Każdy Łowca rozpoczyna grę w podstawowym wyposażeniu, nowe zdobywa poprzez zbieranie zasobów ze świata bądź wydobywając z poległego potwora.
Większość gier z serii posiada tryb jednoosobowy, w których łowcy towarzyszy Felyne lub Palico (kotopodobne stworzenia), które zapewniają wsparcie w trakcie polowania. Gry mają główny wątek fabularny, nazywany zadaniami "Niskiej rangi", których ukończenie zajmuje do pięćdziesięciu godzin (wyjątkiem jest Monster Hunter Freedom Unite, której przejście zajmuje graczom średnio 141 godzin). Po ich ukończeniu w grze udostępnione zostają nowe zadania, zwane zadaniami "Wysokiej rangi", w których pojawiają się silniejsze wersje potworów z którymi wcześniej walczyliśmy. Silniejsze potwory to z kolei lepsze komponenty dla potężniejszych broni i zbroi.