Kapitulacja wittenberska – porozumienie zawarte 19 maja 1547 roku w Wittenberdze po klęsce wojsk protestanckich w wojnie szmalkaldzkiej pomiędzy cesarzem Karolem V, a elektorem saskim Janem, kończące jego udział w wojnie i określające nowe stosunki polityczne w Świętym Cesarstwie Rzymskim . Godność elektorska została przeniesiona przez z władcy ernestyńskiej Saksonii Jana Fryderyka Wspaniałomyślnego na księcia albertyńskiej Saksonii Maurycego Wettyna. Ponadto ernestyńska Saksonia została pozbawiona swojego terytorium na rzecz nowego albertyńskiego elektoratu i Czech.
Tło W pierwszej połowie XVI wieku narastający konflikt religijny między zwolennikami reformacji a władzą cesarską doprowadził do powstania Związku Szmalkaldzkiego, skupiającego protestanckich książąt Rzeszy. Po zawarciu pokoju z Francją w 1544 r. cesarz Karol V uzyskał możliwość podjęcia zdecydowanych działań przeciwko opozycji religijnej. Dążył do ich politycznego i militarnego podporządkowania, wykorzystując rozbicie obozu protestanckiego oraz system sojuszy dynastycznych i politycznych.