W latach 1796–1801 wzniesiony nowy, zintegrowany z zabudową miejską katolicki kościół parafialny pw. Matki Bożej Bolesnej.

XIX wiek i początek XX wieku thumb|Mapa Rybnika z 1810. Kolorami oznaczono okręgi wyborcze do rady miejskiej: czerwony – rynkowy, fioletowy – kościelny, żółty – przedmieście Łony. Widoczny stary ratusz pośrodku Rynku. Na różowo zaznaczono budynki wchodzące w skład gminy zamkowej, na czarno zabudowania gospodarcze. Na początku XIX wieku przeprowadzono w państwie pruskim kilka ważnych reform. Jedną z nich była reforma administracyjna, w ramach której w 1815 dokonano podziału na prowincje i rejencje. Rybnik znalazł się w granicach prowincji Śląsk, w rejencji opolskiej. Z dniem 1 stycznia 1818 powołano do życia powiat rybnicki, który powstał z części terenów powiatu raciborskiego, pszczyńskiego i toszecko-gliwickiego. Na mocy nowej ordynacji miejskiej z 1808 powstał również w Rybniku nowoczesny samorząd terytorialny. W wyborach do pierwszej rady miejskiej oddało głos 230 spośród 263 uprawnionych „mieszczan”. Całe miasteczko liczyło wówczas 1022 mieszkańców.