Jeanne Merkus znana także jako Jovanka Merkusova i Jenny Merkus (ur. 11 października 1839 w Batawii, zm. 1 lutego 1897 w Utrechcie) – holenderska filantropka, działaczka społeczna, uczestniczka powstania w Hercegowinie w latach 1875–1878, nazywana „Joanną d’Arc Serbii”.
Życiorys Jeanne Merkus urodziła się 11 października 1839 roku w Batawii. Była córką gubernatora generalnego Holenderskich Indii Wschodnich Pietera Merkusa (1787–1844) i jego żony Wilhelminy Niclasiny Cranssen (1805–1848). Po śmierci ojca w 1844 roku, wraz z matką i rodzeństwem, przeprowadziła się do Holandii. Po śmierci matki w 1848 roku Jeanne i jej rodzeństwem zaopiekował się wuj Charles Guillaume Merkus, który był pastorem Kościoła walońskiego. Jeanne stała się głęboko religijna i zainspirowana działalnością angielskiej pielęgniarki Florence Nightingale (1820–1910), chciała pracować na rzecz biednych. W domu wuja nauczyła się francuskiego, niemieckiego, angielskiego, greki, łaciny, a także hebrajskiego, aby lepiej rozumieć Biblię. Prawdopodobnie odbyła roczny kurs dla młodych kobiet z dobrze sytuowanych domów w szpitalu Diaconessen w Utrechcie. Następnie przeniosła się do dzielnicy biedoty, aby pomagać potrzebującym.