Scena męki krzyżowej może być rozumiana różnorako: najprościej jako alegoria dziejów Polski i ofiara ocalająca wartości ideowe bohaterki albo chybiona, perwersyjna ironia dziejowa bez głębszego przesłania, pokrewnie – przypadkowy rezultat działania sił przekraczających zakres postrzegania ambitnej protagonistki cechujący się estetyką sadomasochistycznego przesytu, wreszcie zawilej jako samodzielne, świadome obranie przez Witę jedynej drogi pozwalającej zachować jej integralność moralną, choć poza tym bezcelowej. Możliwym wytłumaczeniem tego paradoksu jest niepewne założenie, jakoby dziewczyna nie umarła na krzyżu, lecz doznała przesilenia metafizycznego skutkującego samowyzwoleniemPodobna sytuacja przydarzyła się innej postaci literackiej wykreowanej przez Micińskiego, Ariamanowi w Nietocie, który – męczony w izbie tortur złowieszczego de Mangra – został niespodziewanie uwolniony przez swojego mistrza, Maga Litwora. Kiedy jednak próbował mu podziękować, postać mentora okazała się jedynie „potężną emanacją jego własnej woli”. (ewentualnie za pośrednictwem przypadkowych przechodniów nieświadomych swego udziału).