Ablegaci (łac. ablēgō) – wysłannicy miast królewskich na sejm w I Rzeczypospolitej.
W I Rzeczypospolitej przyznanie prawa miastom do powoływania ablegatów stanowiło możliwość oddziaływania mieszczan na władzę centralną i uznawane jest za pierwszy przejaw lobbingu politycznego w Polsce i Litwie.
Reprezentacja miast w Sejmie przed Konstytucją 3 Maja Prawo wysyłania swoich przedstawicieli z prawem głosu jedynie w sprawach dotyczących bezpośrednio tych miast zostało przyznane pięciu miastom. Były to: Kraków, od 1505 r. Wilno, od 1569 r. Lwów, od 1658 r. Kamieniec Podolski, od 1670 r. Lublin, od 1703 r.
Kraków i Wilno otrzymały ten status ze względu na stołeczny charakter, natomiast pozostałe miasta ze względu na zasługi dla Rzeczypospolitej.
Konstytucja 3 Maja Sytuację prawną mieszczan i miast królewskich w I Rzeczypospolitej unormowała ustawa Miasta nasze królewskie wolne w państwach Rzeczypospolitej uchwalona przez Sejm Czteroletni w 1791 r., która następnie została włączona in extenso do Konstytucji 3 Maja jako jej artykuł III.