Master-slave (z ang. „mistrz-niewolnik, pan-niewolnik”) – model asymetrycznej komunikacji lub zarządzania, w której jedno urządzenie (proces) jest nadrzędne i zarządza jednym lub kilkoma urządzeniami (procesami), jednocześnie służąc za medium transmisyjne pomiędzy nimi.

Przykłady w replikacji danych – baza master jest traktowana jako źródło danych, a bazy slave synchronizują się z nią, urządzenia peryferyjne podłączone do magistrali w systemach komputerowych, w równoległym układzie dysków ATA (PATA) – pomimo używania terminów master i slave, żadne z urządzeń nie ma kontroli nad pozostałymi. Wskazują one jednak, które urządzenie ma pierwszeństwo w korzystaniu ze wspólnego interfejsu komunikacyjnego, zegar USNO będący zegarem master dla zegarów slave, komputery Macintosh można uruchomić w trybie dysku twardego (). Komputer uruchomiony standardowo (master) ma dostęp do danych na uruchomionym z TDM (slave).

Nazewnictwo Terminy master-slave często zastępowane są innymi ze względu na odniesienie do niewolnictwa.

Main (główny) i Secondary (podrzędny) zostały zaproponowane jako kompatybilne z aktualnymi oznaczeniami (M/S).