Spektroskopia hiper-Ramana – rodzaj oscylacyjnej spektroskopii Ramana, której efekt rozpraszania nieelastycznego opiera się na rozszerzeniu teorii polaryzowalności PlaczkaA.J. Downs, D. A. Long, L. A. K. Staveley, Essays in Structural Chemistry, DOI: 10.1007/978-1-4684-1902-3, o człon nieliniowy rozwinięcia indukowanego momentu dipolowego względem natężenia pola elektrycznego: μind = α E + β E2

μind – indukowany moment dipolowy

E – natężenie pola elektrycznego

α – polaryzowalność

β – pierwsza hiperpolaryzowalność (inaczej: polaryzowalność drugiego rzędu)

Efekt hiper-ramanowski jest zjawiskiem trójfotonowym, w którym wiązka światła rozproszonego charakteryzuje się częstotliwością niewiele niższą od dwukrotności częstotliwości wiązki padającej. W rezultacie dwa fotony wiązki wzbudzającej przekształcane są w jeden foton rozproszonego światła Ramana i jeden fonon. Widma hiper-ramanowskie mogą dostarczać informacje o drganiach cząsteczek, które w liniowym efekcie Ramana i/lub w podczerwieni są nieaktywne, tłumione poprzez kryteria symetrii (tzw. drgania uśpione)R. Paschotta, article on 'hyper Raman scattering' in the Encyclopedia of Laser Physics and Technology, 1. edition October 2008, Wiley-VCH, .