Szczególne, choć nie wiodące miejsce, odgrywali emigranci OUN-UPA, którzy w okresie zimnej wojny działali w organizacjach antykomunistycznych i współdziałali z wywiadami państw zachodnich. Nie stanowili oni jednak jednolitego środowiska, będąc silnie podzieleni między sobą (przede wszystkim na zwolenników Mykoły Łebedia i Stepana Bandery). Zabójstwo Bandery przez rosyjskiego agenta NKWD stanowiło jedno z poważnych wydarzeń dla tego odłamu ukraińskiej diaspory. Wraz z odprężeniem w stosunkach Wschód-Zachód rola tych środowisk wyraźnie zmalała.
W latach 70. i 80. życie intelektualne diaspory ukraińskiej zdominowały ośrodki w USA i środowisko historyków związaniach w dużej części z uniwersytetem Harvarda. Wśród nich należy wymienić Iwana Łysiaka-Rudnyckiego, Oresta Subtelnego, Romana Szporluka. Ich prace publikowane po angielsku i tłumaczone na język ukraiński po roku 1991 odegrały znaczącą rolę w przeobrażeniach historiografii ukraińskiej w niepodległym państwie.
Okres po 1991 roku Choć wraz z uzyskaniem niepodległości wielu emigrantów wróciło do kraju lub też systematycznie do niego przyjeżdżało, to w poważny sposób nasiliła się emigracja zarobkowa. Jednym z jej istotnych kierunków stała się Polska.
Przypisy