Dlatego w trakcie przemówienia oświadczył, że "po raz ostatni staje przed kongresem jako przywódca i kierownik ruchu, a jeśli przybędzie na kolejne kongresy, miejsce jego będzie nie na estradzie, ale w rzędzie szeregowców". Sekretarz Chavet odczytał pozdrowienia i telegramy z całego świata. Po nim zabrali głos przedstawiciele rządów, a po nich przedstawiciele zgromadzonych na Kongresie grup narodowych: Amerykanów, Ukraińców, Chorwatów, Belgów, Bułgarów, Anglików, Szkotów, Irlandczyków, Kimrów, Duńczyków, Finów, Francuzów, Niemców, Włochów, Polaków, Japończyków, Meksykanów, Norwegów, Serbów i Szwedów. W imieniu Hiszpanów przemawiało 4 delegatów, ponieważ osobne przemówienia wystosowali do kongresu przedstawiciele Katalończyków, Basków i Kastylijczyków. Ostatnim punktem obrad była uchwała o wysłaniu telegramów do cesarza Franciszka Józefa (Kraków należał do Austro-Węgier) i do królowej rumuńskiej. Wieczorem w sali Towarzystwa Strzeleckiego odbył się raut na cześć Zamenhofa.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Światowy Kongres Esperanto w 1912 roku · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.