Dzieciństwo i młodość Wasilij Nowikow urodził się we wsi Lepioszki w powiecie siergijewskim, guberni moskiewskiej (obecnie rejon puszkinski, obwód moskiewski) w rodzinie chłopskiej jako syn Iwana i Tatiany Wasiliewnej Nowikowych. Wychowywał się wraz z siostrą Lubą. Ukończył siedmioklasową szkołę powszechną. 15 lipca 1937 r. w wieku lat 16 został zatrudniony na wydziale mechanicznym w fabryce tkackiej im. KRAF (Armii Czerwonej i Floty, ) w Krasnoarmiejsku na stanowisku uczeń – tokarz, gdzie pracował formalnie do 30 października 1940 r.Биография Новикова Василия Ивановича Героя Советского Союза W 1938 r. wstąpił do zakładowego Komunistycznego Związku Młodzieży (Komsomoł)Новиков Василий Иванович, Орден Красного Знамени, Наградной лист. W latach 1938–1940 był zawodnikiem zakładowej drużyny piłkarskiej fabryki im. KRAF.Наши земляки – ветераны войны и труда Василий Иванович Новиков Bezpartyjny. W okresie pracy zawodowej i późniejszej służby wojskowej nie należał do partii komunistycznej.