Podstawy Kontekst historyczny Polityczne i gospodarcze znaczenie miast w średniowieczu i na początku ery nowożytnej Świętego Cesarstwa Rzymskiego stanowiło ekonomiczną podstawę Cesarstwa. Nawet przez nieustanne próby deprecjacji władzy miast, chociażby poprzez zakaz tworzenia ich związków (miast), książęta nie mogli zapobiec temu, iż ukształtowane konstytucją patrycjatu wolne miasta Rzeszy stały się istotną częścią Sejmu Rzeszy (Reichstagu). Władza Cesarza bez jej finansowania przez bogate miejskie rody kupieckie byłaby niemożliwa. Również Hanzy, do których należały także takie polskie miasta jak Kraków i Wrocław, ukazywały tą specjalną rangę miejską.
Pruska wizja samorządu gminnego stanowiąca program odbudowy państw po katastrofalnej klęsce roku 1806 w wojnie przeciwko Napoleonowi. Legendarna Ordynacja miejska Barona von und zum Stein z roku 1808 statuowała odbudowę państwa „od dołu ku górze”, wprowadziła zasadę reprezentacji ludności gminnej bez ograniczeń do przedstawicieli stanowych i zakładała nieprzerwaną edukację obywateli w duchu homo politicus. Powyższy model stał się wzorem dla wielu ordynacji gminnych XIX. wieku.