Włosi zaczęli gromadzić zapasy na potrzeby wyprawy na Mersa Matruh, około 129 km dalej na wschód oraz na bazę 7 Dywizji Pancernej i indyjskiej 4 Dywizji Piechoty.
8 grudnia, zanim 10 Armia była gotowa wznowić natarcie na Mersa Matruh, Brytyjczycy rozpoczęli operację Compass, pięciodniowy rajd na ufortyfikowane włoskie obozy pod Sidi Barrani. Atak się powiódł, a oddziały 10 Armii, które nie zostały zniszczone, zmuszono do szybkiego odwrotu. Brytyjczycy ścigali resztki sił włoskich wzdłuż wybrzeża do Sollum, Bardii, Tobruku, Derny, Mechili, i El Agheili nad Wielka Syrtą. Brytyjczycy stracili do tego czasu 1900 zabitych i rannych, a wzięli 133 298 jeńców włoskich, w ich ręce wpadło też 420 czołgów, ponad 845 dział i wiele samolotów.
Tło sytuacyjne Libia thumb|Włoskie tankietki L3/33 Cyrenajka, wschodnia prowincja Libii, była włoską kolonią od czasu wojny włosko-tureckiej (1911–1912), chociaż opór trwał do 1932 r. Z francuską Tunezją na zachodzie i brytyjskim Egiptem na wschodzie, Włosi musieli bronić obu granic i ustanowili Najwyższe Dowództwo Afryki Północnej pod kierownictwem generalnego gubernatora włoskiej Libii, marszałka sił powietrznych Italo Balbo. Najwyższe Dowództwo dysponowało gen. Italo Gariboldiego na zachodzie i 10 Armię gen. Mario Berti na wschodzie, która w połowie 1940 r.