Goya za pośrednictwem akademii poprosił króla o pozowanie, gdyż ostatni raz malował go w 1800 roku, jako młodego następcę tronu na zbiorowym portrecie Rodzina Karola IV. Z korespondencji malarza dotyczącej tego zlecenia wiadomo, że 8 i 9 kwietnia 1808 odbyły się dwie sesje trwające po 45 minut. Czas, który Goya uznał za niedostateczny, aby dobrze uchwycić podobieństwo króla. 10 kwietnia Ferdynand VII wyjechał ze stolicy do Burgos, obiecując malarzowi więcej czasu po powrocie. Z Burgos jednak udał się do Francji, gdzie został uwięziony. W Madrycie miało miejsce powstanie ludowe 2 maja, a w lipcu zwycięstwo w bitwie pod Bailén, wydarzenia te prawdopodobnie wpłynęły na koncepcję obrazu. W liście z 10 września 1808 roku Goya zaproponował, aby kompozycja była portretem konnym, w odpowiedzi akademia pozostawiła mu wolny wybór. Malarz prawdopodobnie chciał namalować obraz, który byłyby także świadectwem momentu w historii, uzyskując jednocześnie efekt propagandowy.