W 1985 roku doszło do schizmy w strukturach Cerkwi Prawdziwych Prawosławnych Chrześcijan Hellady. Metropolia Europy Zachodniej odłączyła się jako niezależny Kościół. Rozpoczęły się poszukiwania i próby nawiązania łączności Prawosławnego Kościoła Portugalii z innymi Cerkwiami prawosławnymi. Prowadzono negocjacje z Ukraińskim Kościołem Prawosławnym Stanów Zjednoczonych Ameryki i Greckim Kościołem Prawosławnym (Synod Oporu). W 1988 roku metropolita Gabriel (da Rocha) rozpoczął oficjalny dialog z Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym w kwestii nawiązania interkomunii. W międzyczasie została rozwinięta działalność Cerkwi portugalskiej w Ameryce Południowej i zorganizowana nowa administratura kościelna w Brazylii.
Kontakty metropolity Gabriela (da Rocha) z Cerkwią polską spotkały się negatywnym odbiorem części hierarchów. W wyniku problemów z tym związanych arcybiskup utracił zwierzchnictwo nad Metropolią Europy Zachodniej. Biskupi będący wobec jego działań w opozycji utworzyli Ortodoksyjną Autonomiczną Metropolię Europy Zachodniej i Ameryki (Synod Mediolanu).