Dusza człowieka w socjalizmie (ang. The Soul of Man under Socialism) – esej Oscara Wilde’a z 1891, w którym autor przedstawia swój socjalistyczno-wolnościowy światopogląd oraz krytykę organizacji charytatywnych. Dzieło powstało pod wpływem filozofii anarchistycznej, którą Wilde się zainteresował po lekturze dzieł Piotra Kropotkina.

Informacje ogólne W eseju Wilde twierdzi, że w kapitalizmie „większość ludzi marnuje swoje życie oddając się niezdrowemu i przesadnemu altruizmowi – a właściwie są zmuszeni by je marnować”. Zamiast realizować swoje prawdziwe talenty, tracą czas na rozwiązywanie problemów społecznych spowodowanych przez kapitalizm, nie zważając na trudy życia codziennego. W ten sposób wrażliwi ludzie „z pełną powagą i rzewnie oddają się naprawianiu zła, które widzą. Ale ich zabiegi nie leczą choroby, a jedynie ją przedłużają”, ponieważ, jak twierdzi Wilde, „prawdziwym celem powinna być próba odbudowania społeczeństwa na takich zasadach, by nędza nie była możliwa”.

Esej został pierwszy raz opublikowany w 1891 na łamach Fortnightly Review. W 1895 wyszła jego książkowa wersja, tym razem pod tytułem Dusza Człowieka (ang.