2 listopada 1942 roku 1549 Żydów z getta na wozach miejscowych chłopów wywieziono do obozu przejściowego Kiełbasino (niedaleko od Grodna), by 5 grudnia w ramach „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” (Endlösung der Judenfrage) zaczęto przewozić koleją do obozu śmierci Auschwitz-Birkenau. 120 osób z transportu przydzielono m.in. do Sonderkommando, zajmującego się przewożeniem zwłok do krematoriów. W Sonderkommando Żydów z Łunny było więcej niż z jakiegokolwiek innego europejskiego miasta. 7 października wszczęli powstanie w obozie. Większość członków Sonderkommando zostało zabitych, wśród nich Załmen Gradowskina tej stronie http://albom.pl/ jego nazwisko zapisano jako Załmen Gradecki. z Łunny, który spisywał obozowe wydarzenia.
Zgodnie z dokumentami zamordowano 1549 Żydów z getta w ŁunnieS. Silwanowicz, Życie i tragedia ludności żydowskiej Łunny, [w:] Rocznik Grodzieński, Grodno 2008, nr 2, s. 98.. Większość z nich została zabita przez Niemców po przybyciu do Auschwitz 8 grudnia 1942 roku.
Wspomnienia Załmena Gradowskiego, ukazały się