Alchemia słowa – erudycyjny esej (traktatKatarzyna Szkaradnik, I BOGIEM BYŁO SŁOWO (JAN PARANDOWSKI: 'ALCHEMIA SŁOWA'), w: Art Papier) dotyczący warsztatu pisarskiego różnych epokAntoni Bednarek, Jan Parandowski, KUL autorstwa Jana Parandowskiego wydany po raz pierwszy w 1951 przez wydawnictwo Gebethner i WolffZbigniew Herbert, Tadeusz Chrzanowski, Mój bliźni, mój bracie. Listy 1950–1998, przypis 100.
Pierwszy zamysł napisania eseju powziął autor w okresie międzywojennym w Wilnie, ale pisanie dzieła rozpoczął w 1941, w czasie okupacji niemieckiej i kontynuował je po 1945 w Szwecji (w Bibliotece Królewskiej w Sztokholmie), Norwegii i Francji (w Bibliotece Narodowej Francji w Paryżu). Ostatecznie prace te zostały ukończone w Ustce, na kilka miesięcy przed wydaniemJan Parandowski, Przedmowa do wydania VI, Alchemia słowa, Czytelnik, Warszawa, 1986, s. 7-10, .