thumb|Członkowie paramilitarnego Związku Strzeleckiego, stanowiącego podstawę struktur przyszłej formacji wojskowej – Legionów Polskich thumb|Junacy z organizacji „Służba Polsce” podczas prac ziemnych. Przykład organizacji paramilitarnej nie mającej charakteru zbrojnego Organizacja paramilitarna – rodzaj organizacji, której sposób funkcjonowania i struktura wewnętrzna wzorowana jest na wojsku. Organizacje tego typu są bardzo zróżnicowane i zaliczają się do nich zarówno grupy o charakterze zbrojnym jak i typowo cywilnym. Mimo że niektóre z nich wykazują cechy silnie upodabniające je do formacji wojskowych, nie są one nigdy formalną częścią sił zbrojnych.
Charakterystyka Organizacje paramilitarne mogą oferować swoim członkom przeszkolenie wojskowe, stanowiąc bazę rezerw dla właściwych sił zbrojnych (np. Liga Obrony Kraju), a w przypadku braku suwerenności stanowiąc także podstawę do ich utworzenia lub podjęcia walki niepodległościowej (np. Polska Organizacja Wojskowa, Irlandzka Armia Republikańska). Mogą pełnić również istotną funkcję w przysposobieniu społeczeństwa do samoobrony nie tylko w obliczu konfliktów zbrojnych, ale także wobec klęsk żywiołowych, szkoląc swoich członków pod kątem ratownictwa czy pomocy medyczno-sanitarnej (np. organizacje obrony cywilnej).