Choć formalnie niewolnictwo zakazane jest we wszystkich krajach świata, de facto praktykowane jest bardzo szeroko. Jest to jedna z najszybciej rozwijających się gałęzi nielegalnego biznesu (obok handlu narkotykami i bronią). Organizacje antyniewolnicze szacują liczbę niewolników na 40 mlnWhat is modern slavery?.
Współczesne niewolnictwo przybiera nowe, nieznane w historii formy. Najczęstszą formą jest dziś niewola za długi, które są „odpracowywane” z pokolenia na pokolenie, lecz odsetki rosną szybciej, niż możliwa jest ich spłata. W tego typu niewolę popadają ludzie ubodzy, którzy z powodu szczególnej sytuacji (np. choroby), są zmuszeni zaciągnąć pożyczki u lichwiarzy.
Inną formą współczesnego niewolnictwa jest handel dziećmi jako tanią siłą roboczą, uprawiany głównie w krajach Azji i Afryki, oraz międzynarodowy handel kobietamiStrona „La Strady” – organizacji zwalczającej handel kobietami., zmuszanymi przez organizacje mafijne na całym świecie do prostytucji.
Szczególną formą jest niewolnictwo państwowe – praca przymusowa więźniów w obozach pracy i obozach koncentracyjnych – praktykowane dziś nadal na szeroką skalę w chińskich obozach laogai, a także w Birmie.