skoczogonka czworozęba bielańskiego (Tetrodontophora bielanensis WAGA).
Historia poznania Jaskinia (zapewne główna szczelina górnego poziomu) znana była miejscowej ludności od dawna. Prawdopodobnie to o niej (jako jedynej znanej w tej okolicy) pisał już w pierwszej połowie XVIII w. w swym „Dziejopisie...” żywiecki wójt Andrzej Komoniecki: „...w Państwie Żywieckim w Hali Boraczej jest gronik, co się nazywa Szędzielny. A pod tym gronikiem w pół jest dziura niedaleko drogi na wschód słońca strony, którą między skaływpuścić się trzeba na chłopa wzgłąb. Gdzie między skały żywe idąc wąską dziurą, za którą jest szerokość okrągła w skale samej i miejsce, gdzie i watra jest, na której ktoś ogień palił, jeżeli nie zbójcy, przechowując się tam. A za tym miejscem zaś i dalej mógłby iść; powiadając, że psa puściwszy tam, na Usoły wsi tą dziurą by wyszedł.”Komoniecki Andrzej: Chronografia..., s. 8
Historia z psem wpuszczonym do jaskini była żywa przez następne dwa wieki. W latach międzywojennych opowiadano, że to leśniczy zarządu dóbr żywieckich Habsburgów przed wielu laty wpuścił tam psa, który miał wyjść w Ujsołach. Według informacji miejscowych pasterzy z połowy XX w. jaskinia miała być dawniej znacznie większa.