thumb|Enoplotrupes sharpi thumb|Samiec bycznika thumb|Samiec krawca głowacza thumb|Żuk pastwiskowy thumb|Phelotrupes laevistriatus thumb|Żuk wiosenny thumb|Cnemotrupes splendidus Gnojarzowate (Geotrupidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny żuków. Obejmuje około 340 opisanych gatunków. Zamieszkują głównie Holarktykę i południe krainy neotropikalnej; zawleczone zostały do Australii. Większość jest koprofagiczna; rzadsza jest mykofagia czy fitofagia. Larwy rozwijają się w glebie, żerując na materiałach zgromadzonych przez rodziców. W zapisie kopalnym znane są od tytonu w jurze.
Morfologia Owad dorosły Ciało tych chrząszczy osiąga długość od 10 do 45 mm. Ubarwienie może być rozmaite: czarne, brunatne, brązowe, fioletowe, niebieskie, zielone, czerwonawe czy złociste. Często występuje metaliczny połysk. Oskórek jest silnie zesklerotyzowany.