thumb|Sytuacja na froncie wschodnim od 1 września 1943 do 31 grudnia 1944 roku Kocioł kurlandzki (, , ) – obszar na Półwyspie Kurlandzkim (dzisiejsza Łotwa), na którym w czasie II wojny światowej grupa wojsk niemieckich została odcięta od reszty swoich sił i była blokowana przez Armię Czerwoną od października 1944 do maja 1945 roku.
Kocioł powstał podczas bałtyckiej operacji ofensywnej, kiedy siły radzieckiego 1 Frontu Bałtyckiego dotarły do wybrzeża Bałtyku w pobliżu miasta Memel (obecnie Kłajpeda). Ten manewr odizolował niemiecką Grupę Armii Północ od reszty sił niemieckich przez atakujące od południa siły Armii Czerwonej, rozciągnięte pomiędzy Tukums i Lipawą na Łotwie, z Morzem Bałtyckim zamykającym ich front na zachodzie, Cieśniną Irbe na północy i Zatoką Ryską na wschodzie. Grupa Armii Północ, przemianowana na Grupę Armii Kurlandia 25 stycznia, pozostała odizolowana do końca wojny. W momencie zakończenia działań wojennych nie miała ona już żadnej łączności z Berlinem i otrzymała oficjalny rozkaz złożenia broni dopiero 10 maja, dwa dni po kapitulacji Niemiec.