Masturbacja instrumentalna – jeden z przynajmniej trzech rodzajów masturbacji obserwowanej w wieku rozwojowym, stosowana jako środek zmierzający do zaspokojenia innych potrzeb.
Rozwój seksualny człowieka rozpoczyna się jeszcze w okresie prenatalnym, na etapie życia płodowego. Podstawy ludzkiej seksualności początek biorą w dzieciństwie, kiedy też zaczyna formować się tożsamość płciowa. Ich rozwój przejawia się często różnymi prezentowanymi przez dziecko zachowaniami, nie zawsze akceptowanymi kulturowo. Zainteresowanie rozwijającego się człowieka sferą seksualną rośnie w okresie średniego dzieciństwa, w wieku 3–7 lat. Freud wiek 4–5 lat określał mianem fallicznej fazy rozwoju, kiedy zewnętrzne narządy płciowe stają się główną sferą erogenną dziecka. Obserwuje się wtedy między innymi masturbację, obok zachowań froterystycznych czy ekshibicjonistycznych. Chociaż częstość tych aktywności ulega redukcji po 6. roku życia, młoda osoba niekoniecznie przestaje się masturbować. Aktywność ta występuje również w wieku dojrzewania, w którym może odbywać się w grupie.