śpiewniki rewolucyjne drukowane były nielegalnie w Rosji lub sprowadzane z zagranicy.

Włochy Chociaż zapis muzyczny drukowano już wcześniej (także metodą drzeworytu), pierwszym drukarzem specjalizującym się w drukach muzycznych był Ottaviano Petrucci działający w Wenecji. Jego pierwsza publikacja, wydany w 1501 roku , był to zbiór 96 pieśni świeckich w układzie na trzy lub cztery głosy. W stosowanej przez Petrucciego technice każda strona drukowana była w trzech etapach (osobno nuty, linie i tekst).

W latach 1609–1623 kilkuczęściowy zbiór Musiche da cantar solo e a 1–2 voci opublikował Sigismondo d’India.

Śpiewniki w Polsce Od renesansu do oświecenia thumb|Strona z kancjonału Cantional Albo Księgy chwał Boskych Walentego z Brzozowa, wydanego w 1554 roku w Królewcu thumb|Psalm 91 Kto się w opiekę z psałterza Melodiæ Na Psalterz Polski Mikołaja Gomółki i Jana Kochanowskiego (Kraków, 1580) thumb|Strona ze śpiewnika historycznego z końca XVI wieku W Polsce drukowane kancjonały protestanckie pojawiają się w połowie XVI wieku i wkrótce stają się obiektem cenzury kościelnej (pierwszy polski indeks ksiąg zakazanych z 1603 roku zawierał także nazwiska autorów śpiewników): pierwszy z nich to Pieśni duchowne a nabożne Jana Seklucjana z 1547 roku;