Chłopi, przeciążeni nadmiernymi podatkami, często woleli sprzedać lub nawet oddać swoją ziemię bogatemu możnowładcy, by uniknąć płacenia podatków należnych państwu. Był to krok ku systemowi przypominającemu zachodnioeuropejski feudalizm. Działał on na niekorzyść dla cesarstwa, gdyż powodował zmniejszenie ilości żołnierzy. Członkowie dynastii w ten sposób nie tylko poszerzali swoje włości, ale przede wszystkim zabierali państwu poddanych rolników – wolnych chłopów i służących w wojsku stratiotów. Wielu cesarzy w X wieku starało się przeciwdziałać takim praktykom. Jednym z nich był Roman I Lekapen, który w 922 r. ustanowił zasady prawa pierwokupu działki, pozwalając stratiotom wyzbyć się swojej ziemi z powodu problemów finansowych. W Noweli wymieniono kategorie osób, które mogą nabyć taką działkę i dopiero na ostatnim miejscu byli przedstawiciele arystokracji. Nowela Romana nie wyeliminowała jednak procederu skupywania ziem chłopskich, wobec czego wydał on prawo, w którym zapisano zasadę zwrotu chłopu ziemi bez odszkodowania pieniężnego na rzecz kupującego wcześniej działkę arystokraty. Wiek X to okres rządów zarówno cesarzy sprzyjającymi arystokracji ziemskiej, jak i tych, którzy działali na rzecz małej własności chłopskiej. Do drugiej grupy należeli m.in. Roman Lekapen czy Konstantyn VII Porfirogeneta.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Upadek Cesarstwa Bizantyńskiego · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.