Afanasij Dmitrijewicz Szemienkow, Apanas Dzmitryjewicz Szamiankou (ros. Афанасий Дмитриевич Шеменков, biał. Апанас Дзмітрыевіч Шамянкоў, ur. we wsi Hnilica (obecnie Lenino w rejonie krasnopolskim w obwodzie mohylewskim), zm. 8 marca 1972 w Moskwie) – radziecki generał porucznik, Bohater Związku Radzieckiego (1945).
Życiorys Był Białorusinem. Od sierpnia 1915 służył w rosyjskiej armii, brał udział w I wojnie światowej jako żołnierz lejb-gwardii pułku prieobrażenskiego. We wrześniu 1916 otrzymał miesiąc urlopu, po upływie którego nie powrócił jednak do pułku. Po rewolucji lutowej zgłosił się do wojskowego naczelnika miasta Czeryków i został skierowany do swojego oddziału, do którego dotarł na przełomie maja i czerwca 1917. Brał udział w czerwcowym natarciu w rejonie Tarnopola, gdzie został ranny i dostał się do niewoli. Przebywał w obozach jenieckich, w grudniu 1917 jako inwalida wojenny przybył do Piotrogrodu i w styczniu 1918 został zwolniony z armii. W marcu 1918 ochotniczo wstąpił do partyzanckiego oddziału górników rejonu makiejewskiego, który w maju wszedł w skład 1 kurskiego pułku piechoty. W styczniu 1919 ukończył kursy agitatorów i został agitatorem w powiatowym komisariacie wojskowym w Nowogrodzie Siewierskim (do maja 1919), w sierpniu 1919 ukończył kijowskie kursy piechoty i został dowódcą plutonu.