Ultrasonografia przezodbytnicza, ultrasonografia transrektalna, TRUS (od ) – diagnostyka obrazowa (ultrasonografia) wykonywana przy podejrzeniu raka gruczołu krokowego, niektórych postaci zapalenia gruczołu krokowego, a także ułatwiająca określenia niektórych przyczyn niepłodności u mężczyzn (ocena drożności dróg wyprowadzających nasienie)Iwona Sudoł-Szopińska, Tomasz Szopiński. Diagnostyka ultrasonograficzna gruczołu krokowego. Praktyczna Ultrasonografia, t. 9. Roztoczańska Szkoła Ultrasonografii. 2005.. Nie wykrywa wczesnego stadium rakaSmeenge, M., et al. Role of transrectal ultrasonography (TRUS) in focal therapy of prostate cancer: report from a Consensus Panel. BJU Int, 2012. 110: 942.. Dzięki badaniu TRUS można ocenić objętość prostatyKrzysztof Pastewka. Łagodny rozrost gruczołu krokowego. Postępy Nauk Medycznych 1/2014, s. 33-42..

Historia Pierwsze próby obrazowania gruczołu krokowego w badaniu przezodbytniczym opisane zostały w 1965 przez Wilda i Raida, jednak obraz uzyskany podczas badania był tak słabej jakości, że nie wiązano z TRUS możliwości stosowania w codziennej praktyce.