thumb|Model reakcji na ostry stres w konfrontacji psa i kota Reakcja walka lub ucieczka (lub reakcja na ostry stres) – fizjologiczna i homeostatyczna odpowiedź organizmu będąca następstwem niebezpiecznego zdarzenia, ataku lub zagrożenia przetrwania jednostki. Termin określający to zjawisko ukuł i opisał amerykański psycholog Walter Cannon.
Charakterystyka Według teorii Cannona zwierzęta reagują na zagrożenia ogólnym rozładowaniem współczulnego układu nerwowego i w ten sposób przygotowują się do walki lub ucieczki. W bardziej szczegółowym ujęciu rdzeń nadnercza wytwarza powódź hormonów, która skutkuje wydzielaniem do krwiobiegu katecholamin, głównie noradrenaliny i adrenaliny. Na sposób, w jaki organizmy reagują na stres wpływ mają hormony: testosteron, kortyzol oraz neuroprzekaźniki dopamina i serotonina. Hormon osteokalcyna także może brać udział w procesie.
Bodźce, które wywołują reakcję walcz lub uciekaj mogą być różnorodne, m.in. psychospołeczne, czyli związane ze sferą psychiczną i społeczną. Według Cannona stres ma właściwości adaptacyjne i traktowany jest jako reakcja na zaistniałe zagrożenie. Funkcją tej reakcji jest stworzenie przez organizm warunków umożliwiających przetrwanie organizmu.