Nachiczewańska Republika Autonomiczna () – republika autonomiczna w składzie Azerbejdżanu, o powierzchni 5500 km², stanowiąca eksklawę tego państwa oddzieloną przez terytorium Armenii. Graniczy z Armenią na północy i wschodzie (246 km), Iranem na południu i zachodzie (204 km) oraz Turcją na zachodzie (11 km). Jej stolicą jest Nachiczewan. Według stanu na 1 stycznia 2024 republikę zamieszkiwało 468,6 tys. osób.

Historia 9 lutego 1924 proklamowano Nachiczewańską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką (NASRR) wchodzącą w skład Azerbejdżańskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (ASRR)..

W Nachiczewanie urodził się Heydər Əliyev, prezydent Azerbejdżanu w latach 1993–2003.

20 stycznia 1990 r. Rada Najwyższa Nachiczewańskiej ASRR wydała deklarację stwierdzającą zamiar odłączenia się Nachiczewanu od ZSRR w ramach protestu przeciwko działaniom Związku Radzieckiego podczas Czarnego Stycznia. Irańska Agencja Prasowa IRNA poinformowała, że po uzyskaniu niepodległości Nachiczewan zwrócił się do Turcji, Iranu i Organizacji Narodów Zjednoczonych o pomoc. Była to pierwsza część Związku Radzieckiego, która ogłosiła niepodległość, wyprzedzając deklarację Litwy zaledwie o kilka tygodni. Następnie Nachiczewan uzyskał niepodległość od Moskwy i Baku, ale został przejęty przez klan Hejdara Alijewa.