Do badania rozmazów krwi stosuje się powiększenia immersyjne ok. 1000× (obiektyw ok. 100×). W toku badania różnicuje się i zlicza 100 kolejno napotkanych nieuszkodzonych komórek jądrzastych z wyjątkiem erytroblastów. Jednocześnie ocenia się prawidłowość budowy (kształt, wielkość, wybarwienie, itd.) krwinek białych, czerwonych oraz płytkowych. Liczbę erytroblastów (normoblastów, jądrzastych krwinek czerwonych, NRBC, ang. nucleated red blood cells) podaje się na 100 zliczonych leukocytów.
W niektórych sytuacjach, jak przewlekła białaczka limfatyczna, zliczanie uszkodzonych komórek (tzn. cieni komórkowych Gumprechta) ma znaczenie kliniczne i nie może być pominięte.
Część oceny rozmazu krwi, która prowadzi do uzyskania liczby (odsetka) poszczególnych leukocytów, nazywa się leukogramem, leukocytogramem lub wzorem odsetkowym Schillinga. W praktyce komórki te zlicza się przy pomocy specjalnych sumatorów sygnalizujących dźwiękiem policzenie 100 krwinek.
W niektórych krajach stosuje się inne sposoby przygotowania preparatu i jego oceny, np. wykorzystując barwienie według Wrighta czy stosując 3 różne powiększenia przy ocenie rozmazu (obiektywy: 10×, 40×, 100×).