Republika Kruszewska (bułg.Bernard A. Cook ed., Europe Since 1945: An Encyclopedia, Volume 2, Taylor & Francis, 2001, , p. 808.Dennis P. Hupchick, Conflict and Chaos in Eastern Europe, Palgrave Macmillan, 1995, , p. 143. i mac.: ) – krótkotrwały byt polityczny utworzony w 1903 r. przez działaczy Wewnętrznej Macedońsko-Adrianopolskiej Organizacji Rewolucyjnej (WMRO) w Kruszewie podczas antyosmańskiego powstania ilindeńsko-preobrażeńskiegoWho are the Macedonians? Hugh Poulton, C. Hurst & Co. Publishers, 1995, , p. 57.. Według późniejszej narracji bułgarskiej i macedońskiej była to jedna z pierwszych współczesnych republik na Bałkanach.
Historia mały|Bezdomni mieszkańcy Kruszewa przed ruinami miasta. 2 sierpnia 1903 r. w Macedonii wybuchło antyosmańskie powstanie zbrojne, zorganizowane przez Wewnętrzną Macedońsko-Adrianopolską Organizację RewolucyjnąJ. Rubacha, Bułgarski sen o Bizancjum. Polityka zagraniczna Bułgarii w latach 1878-1913, Neriton, Warszawa 2004, ISBN 8388973843, s. 56-59.. 3 sierpnia 1903 r. powstańcy zajęli miasto Kruszewo w Imperium Osmańskim, leżące na terenie dzisiejszej Macedonii Północnej i utworzyli rząd rewolucyjny. Rząd ten istniał tylko przez 10 dni: od 3 do 13 sierpnia, a na jego czele stał Nikoła KarewHistorical Dictionary of the Republic of Macedonia, Dimitar Bechev, Scarecrow Press, 2009, , p. 114..