thumb|Kwiaty Żmijowiec babkowaty (Echium plantagineum L.) – gatunek rośliny z rodziny ogórecznikowatych. Występuje w basenie Morza Śródziemnego – w południowej i zachodniej Europie, na wyspach Makaronezji i w północnej Afryce, w zachodniej Azji – w Azji Mniejszej i w rejonie Kaukazu. Został poza tym jednak szeroko rozprzestrzeniony i w wielu obszarach występuje bardzo obficie jako gatunek inwazyjny, zwłaszcza w Australii, ale także w zachodniej części USA, w południowej części Ameryki Południowej, w południowej i wschodniej Afryce, na Nowej Zelandii, zawlekany jest także do krajów Europy Środkowej. W Polsce gatunek notowany jest rzadko, ma status efemerofita.
Występuje w miejscach kamienistych i piaszczystych, na przydrożach i nieużytkach, na ekstensywnie użytkowanych pastwiskach, w uprawach polowych i sadach.
Korzenie tego gatunku wykorzystywane były do wyrobu fioletowego barwnika. Uprawiany jest na potrzeby przemysłu zielarskiego (z nasion wyrabia się olej zasobny w kwasy tłuszczowe omega-3). Bywa też sadzony jako roślina ozdobna.