Pod koniec 1582 Ieyasu, przebywający w Sakai, w prowincji Settsu, otrzymał wiadomość, że Nobunaga Oda został zamordowany przez przywódcę klanu Akechi, Mitsuhide. Ieyasu niezwłocznie powrócił do Mikawy, obawiając się tego, iż sam mógłby paść ofiarą zamachu. Wcześniej nie planował ataku na klan Akechi, ale teraz skorzystał z sytuacji i zajął prowincje: Kai i Shinano, rozgramiając klan Akechi w bitwie pod Yamazaki. Ujimasa Hōjō poczuł się zagrożony postępami Tokugawy i wysłał swoje oddziały do Kai. Nie doszło jednak do walki i klany Hōjō i Tokugawa szybko zawarły pokój. Aby zachować twarz, Ieyasu oddał część ziem z prowincji Shinano i Kai w posiadanie Hōjō. Jednocześnie, Ieyasu rozpoczął reformę swojej administracji, opierając ją na rozwiązaniach poznanych u klanu Takeda. Wcielił także oddziały Takedy do swojej armii.
W 1583 roku głównymi kandydatami do władzy nad całą Japonią byli Hideyoshi Toyotomi (przybrany ojciec drugiego syna Ieyasu) oraz Katsuie Shibata. Ieyasu pozostał neutralny w ich zmaganiach, dzięki czemu uniknął represji gdy Hideyoshi pokonał Katsuie w bitwie pod Shizugatake w tym samym roku. Po przegranej Katsuie popełnił seppuku. Hideyoshi oraz jego klan stali się rzeczywistymi władcami Japonii.
Na drodze do Sekigahary (1584-1600)