Łazarz III Henckel von Donnersmarck (ur. 1729, zm. 8 sierpnia 1805 w Siemianowicach) – baron i hrabia cesarstwa, pan Bytomia, 5. wolny pan stanowy Bytomia.
Rodzice Został ochrzczony w Opawie 24 czerwca 1729. Był najmłodszym synem Karola Józefa Erdmanna i jego pierwszej żony baronówny Marii Józefy von Brunetti.
Życie i działalność Towarzyszył ojcu w jego wygnaniu do Austrii w 1745. Był tam cesarskim szambelanem i do 1764 majorem armii Marii Teresy. W wojnie siedmioletniej walczył przeciw Prusom. W 1768 objął spadek bytomskich Hencklów po śmierci Franciszka Ludwika, z pominięciem Karola Jana (1727–1795), który jako prałat-infułat oraz scholastyk wiedeńskiej katedry św. Stefana, pozostał w Austrii.
Na swoją rezydencję wybrał dwór w Siemianowicach. Jego majątek obejmował obszar ponad 19 tys. ha, na który składało się jedno miasto (Bytom), 23 wsie w całości, 1 częściowo i 18 folwarków. W 1805 jego żona Antonina dokupiła podtarnogórskie dobra Lasowice i Sowice.
W latach 1786–1792 działała, założona przez niego kopalnia węgla kamiennego „Lazarus” w Radoszowy koło Kochłowic, a w 1787 między Przełajką i Siemianowicami kopalnia „Szczęście”.