Operacja Kaukaz () – radziecka operacja wojskowa rozpoczęta w 1970 roku, która miała na celu wsparcie egipskiego lotnictwa i obrony przeciwlotniczej podczas wojny na wyczerpanie z Izraelem, a także zabezpieczenie radzieckich systemów rakietowych ziemia-powietrzne rozlokowanych na terytorium Egiptu. Mimo iż wojna skończyła się podpisaniem zawieszenia ognia 7 sierpnia 1970 roku, to operację ostatecznie zakończono w 1972 roku wycofaniem resztek personelu radzieckiego z Egiptu na prośbę prezydenta Anwara Sadata.
Tło wydarzeń mały|lewo|203x203px|Izraelska linia Bar-Lewa wzdłuż wschodniego wybrzeża Kanału Sueskiego Koniec wojny sześciodniowej w 1967 roku nie stanowił zakończenia konfliktu arabsko-izraelskiego. Państwa arabskie nie mogły się pogodzić ze zwycięstwem Izraela oraz ze wzrostem jego pozycji w regionie. We wrześniu 1967 roku odbyła się konferencja w Chartumie, na której do głosu doszli zwolennicy prowadzenia zdecydowanej polityki wobec Izraela. Uznali, że nie można prowadzić żadnych negocjacji i rozmów pokojowych z politykami izraelskimi. Egipcjanie nie pogodzili się ze stratą Synaju, a Izrael nie akceptował postanowień Rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 242 nakazującej mu zwrot zdobytych terytoriów.