Naprężenie szczątkowe (inaczej resztkowe, rezydualne lub własne) to takie, które pozostaje w materiale po obróbce lub użyciu. Może być ono szkodliwe, ponieważ może zmniejszyć tolerancję materiału na zewnętrzną siłę. Często jest to obciążenie, które musi wytrzymać konstrukcja. Natomiast w kontekście łożysk tocznych naprężenia mogą być korzystne, jeżeli są to naprężenia ściskające i zlokalizowane na powierzchni w taki sposób, aby skompensować obciążenia stykowe.
Podział naprężeń szczątkowych Naprężenia szczątkowe są klasyfikowane zgodnie ze skalą, w której się równoważą.
Naprężenia dalekiego zasięgu (typ I) równoważą się w wymiarach makroskopowych. Naprężenie szczątkowe typu II równoważy się w wielu wymiarach ziarna. Naprężenie szczątkowe typu III, równowaga w ziarnie
Techniki pomiarowe Istnieje wiele technik pomiaru naprężeń szczątkowych, które są ogólnie podzielone na techniki niszczące, częściowo niszczące i nieniszczące. Wybór techniki zależy od wymaganych informacji i charakteru próbki pomiarowej. Czynniki obejmują głębokość penetracji pomiaru (powierzchnia lub grubość przelotowa), skalę długości do pomiaru (makroskopowa, mezoskopowa lub mikroskopowa), rozdzielczość wymaganych informacji, a także geometrię składu i położenie próbki.