mały|240px|Objawy choroby na łodydze słonecznika Rak łodyg słonecznika () – grzybowa choroba słoneczników (Helianthus) wywoływana przez Phomopsis helianthi i inne gatunki z rodzajów Phomopsis i Diaporthe. Jest główną chorobą ograniczającą plony słonecznika (Helianthus annuus) na świecie.

Sprawcy choroby i jej rozprzestrzenienie Choroba została opisana po raz pierwszy w 1980 r. w rejonie Vojvodina w byłej Jugosławii. W latach 80. i 90. chorobę tę odnotowano także W Mołdawii, na Węgrzech, Ukrainie, w Bułgarii i w USA. Za jej sprawcę uznawano tylko P. helianthi. W 2010 r. choroba opanowała 75% powierzchni upraw słonecznika w USA. Wkrótce wystąpiła też w Australii. Przystąpiono do jej szczegółowych badań. Na podstawie analizy morfologii i sekwencji DNA stwierdzono, że wywołują ją jeszcze inne gatunki: Diaporthe gulyae, Diaporthe kongii, Diaporthe kochmanii i Diaporthe stewartii. Dalsze badania wykazały, że chorobę tę wywołuje co najmniej 15 gatunków grzybów z rodzajów Diaporthe i Phomopsis.