Konsument nadaje wartość danemu przedmiotowi poprzez określenie użyteczności krańcowej, czyli dodatkowej satysfakcji z jednego dodatkowego dobra tego przedmiotu i podjęcia decyzji, co dla nich to dobro oznacza.
Nowoczesna subiektywna teoria wartości została stworzona przez Williama Stanleya Jevonsa, Léona Walrasa i Carla Mengera pod koniec XIX wieku. Subiektywna teoria wartości zaprzeczała teorii pracy Karola Marksa, która głosiła, że wartość przedmiotu zależy od pracy włożonej w produkcję, a nie od zdolności zadowolenia konsumenta.
Subiektywna teoria wartości pomogła odpowiedzieć na „paradoks diamentu i wody”, który wielu uważało za nierozwiązywalny. Paradoks diamentu i wody stawia pytanie, dlaczego diamenty są o wiele cenniejsze niż woda, skoro woda jest niezbędna do życia. Odpowiedzią na ten paradoks była subiektywna teoria wartości, zdając sobie sprawę, że w sumie woda jest cenniejsza niż diamenty, ponieważ kilka pierwszych jednostek jest niezbędnych do życia. Kluczowa różnica między wodą a diamentami polega na tym, że wody jest więcej, a diamenty są rzadkie. Ze względu na dostępność jedna dodatkowa jednostka diamentów przekracza wartość jednej dodatkowej jednostki wody.