thumb|Kosmorama – rosyjska litografia ludowa, 1858 – rozrywka jarmarczna thumb|„Kaiserpanorama” Augusta Fuhrmanna, drzeworyt (ok. 1880) thumb|Fotoplastikon Warszawski mały|Fotoplastikon (Cesarska Panorama, Kaiser-Panorama) w Muzeum Kinematografii w Łodzi Fotoplastykon (gr. plastikós – rzeźbiarski; także fotoplastikon) – automat do prezentacji pojedynczych fotografii (przeźroczy) stereoskopowych z całych cykli fotograficznych na jednym stanowisku wizualnym.

Fotoplastykon był wielobocznym urządzeniem, w którym umiejscowione były wizjery do oglądania fotografii. Mechanizm przesuwczy co kilka sekund podawał nowe fotografie przed wizjer, dzięki czemu uzyskiwaliśmy efekt analogiczny, jak przy oglądaniu później stworzonej diaporamy. Z reguły fotoplastykon posiadał 25 stanowisk do oglądania zdjęć.